Evrene Hükmeden 10 Kozmik Olay

Evrene Hükmeden 10 Kozmik Olay

497
Paylaş

Karanlık ve huzurlu bir gecede yıldızların gökyüzünde sakince ışıldadığını düşünüyorsan yanılıyorsun.Uzayda hiçbir şey göründüğü gibi değildir.Şu anda tam tepende galaksiler birbirlerine çarpıyor, kara delikler etrafta ne varsa yutuyor, rengarenk gaz bulutlarının arasında yeni yıldızlar doğuyor.Uzayda fiziksel güçler öyle sıra dışıdır ki zorlukla fark edilir.Örneğin yerçekimi bir galaksiyi ikiye bölecek kadar güçlüdür ve radyasyon bir gezegeni un ufak edebilir.

İşte aklını başından alacak kozmik olaylara teleskopik bir bakış..

 

SATÜRN’ÜN PÜSKÜREN GAYZERLERİ

Gezegenimizdeki gayzerler havaya sıvı halde su püskürten fıskiyelerdir.Ama Satürn’ün uydularından biri olan Enceladus’daki gayzerler devasa büyüklüktedir ve uzaya küçük buz parçaları ve buhar püskürtürler.Hatta bu püskürmeler Satürn’ün ünlü halkalarından bazılarını meydana getirir.Son birkaç yıldır NASA’nın Cassini adlı uzay aracı aralarında Enceladus ve onun dev gayzerlerinin de bulunduğu doğal uydularını fotoğraflıyor.Cassini buz parçacıklarının arasından bile uçabiliyor.

SONSUZ KARANLIK

Bir kara deliğin yakınlarındaysan en büyük düşmanın yerçekimidir.Kara deliğe yaklaşan hiçbir uzay aracı ya da gezegen içeri çekilip parçalara ayrılmaktan kurtulamaz.Işık bile kara delikten kaçamaz.Aşağıdaki fotoğraf bir kara deliğin nasıl görüneceğini anlatıyor.Bilim insanları kara deliklerin en büyük galaksilerin merkezinde yer aldığını tahmin ediyor.Nasıl Dünya’nın yerçekimi Ay’ı yakınında tutabiliyorsa bir kara deliğin yerçekimi de milyonlarca yıldızı etrafında tutmaya yetecek kadar güçlü.Peki bu nereden kaynaklanıyor ? Bir şeyin kütlesi ne kadar büyükse yerçekiminin kuvveti de o kadar artar.Milyarlarca Güneş’in bir araya geldiğini gözünde canlandır.İşte bir kara deliğin kütlesi de o kadardır.

ŞİDDETLİ GÜNEŞ PATLAMALARI

Her gün doğup batan Güneş sana güvenilir bir dost gibi görünür.Ancak milyarlarca plazmadan oluşan bir kütle Güneş’in atmosferinde belirli aralıklarla sıcak hava balonu gibi şişer ve neredeyse ışık hızında patlayarak Güneş’ten uzaklaşır.Taçküre Kütle Atımları denen bu olaylar Güneş Sistemi’ndeki en güçlü patlamalardır.Neredeyse milyarlarca hidrojen bombasının aynı anda patlamasına eşittir.Güneş’teki bu patlamaların gücü Dünya’ya ulaşırsa gezegenimizin koruyucu manyetik alanına çarparak uyduları bozan geomanyetik fırtınalara neden olur !

GÜÇLÜ IŞINLAR

X ışınları ve mikrodalga gibi bildiğin radyasyon türleri gamma ışınlarıyla, yani evrendeki en etkili radyasyonla karşılaştırıldığında hiçbir şeydir.Gamma ışınlarının dalgaları görülebilen ışıktan 40 milyon kat daha fazla enerjiye sahiptir.Tıp alanında doktorlar kanser gibi hastalıkların tedavisinde ufak dozlarda gamma ışınlarından yararlanır.Ama astronomlar uzayın derinliklerinden gelen devasa gamma ışını dalgalarının patlayan yıldızların arta kalan parçalarından kaynaklanabileceğini ortaya çıkardı.

 

DÖNÜP DURAN PULSARLAR

Pulsar başını döndürecek kadar hızlı dönen bir yıldızdır.Sıradan bir pulsar saniyede yüzlerce kez kendi etrafında dönebilir.Üstelik çok yoğundur.Bu, küçük hacimlerine rağmen büyük bir kütleye,bu sayede de çok güçlü bir yerçekimine sahip oldukları anlamına gelir.Bir pulsarın yerçekimi kuvetti Dünya’dan 200 milyar kat fazladır.Başka bir deyişle pulsardaki bir kum tanesi Dünya’daki 10 bin adet ağzına kadar yüklü, yarı römorklu tırla aynı ağırlıktadır. ( Bu örnek unutulmaz yalnız) Bu yoğunlukta bir güç pulsarı neredeyse bir kara delik kadar kuvvetli kılar.

PATLAYAN YILDIZLAR

Bir süpernovanın kalıntılarına ait olan bu büyük fotoğrafı Hubble Uzay Teleskobu yakaladı.Büyük bir yıldız yakıtsız kaldığında benzini biten bir otomobil gibi stop etmek yerine patlar.Ölen bir yıldız her zamankinden milyonlarca kat daha parlaktır ve uzaya bir radyasyon dalgası fırlatır.Patlayan bir yıldız ya da süpernova öylesine parlak olabilir ki, galaksinin tümünü aydınlatabilir.Astronomlar bugüne kadar 1000’den fazla süpernova keşfetti ve her yıl yüzlercesi daha keşfediliyor.

PARLAK ENERJİ

Evrendeki en parlak cisimler olan kuasarlar uzaya neredeyse ışık hızında radyasyon ve gaz fırlatır.Kuasarlar neredeyse uzaydaki her şeyden daha güçlüdür ve genellikle kendi galaksilerinden bin kat daha parlaktır.Dünya’dan bakıldığında astronomlar milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki kuasarları görebilir.Kuasarlar kara deliklerin yakınında yer alır, dolayısıyla astronomlar kuasarlar üzerine çalışarak görülmesi mümkün olmayan kara delikler hakkında daha fazlasını öğrenebilir.

 

HİPER HIZLI YILDIZLAR

Tenis topunun kortun dışına fırlaması gibi bir grup ilginç  yıldız da galaksimizin dışında turlayıp durur.Bilim adamları bu hiper hızlı yıldızların saatte 2.5 milyon kilometre hızla hareket ettiğini tespit etti.Bu yıldızlar o kadar hızlı ki yaklaşık bir dakikada Dünya’nın etrafını dönebilirler.

BUZ TOPLARI

Kuyrukluyıldızlar uzayda yol alan buzlu kaya kütleleridir.Bu cisimler Neptün’ün ötesindeki taş parçalarından oluşan karanlık alandan gelir ve Güneş’,n etrafında dolandıktan sonra aynı yere dönerler.Gezegenlerden küçük göktaşlarından büyüktürler ve Güneş’e yaklaştıklarında gözle görülür uzun kuyruklar oluştururlar.Bazı kuyrukluyıldızların Güneş etrafındaki dolanımı yüzlerce, bazılarının binlerce yıl sürer.Yakın zamanda bir kuyrukluyıldızdan alınan toz örneğini inceleyen araştırmacılar Güneş’in yakınlarında oluşan mineral parçalarını keşfetti.Güneş Sistemi meydana gelirken bu minerallerin bir bölümü Güneş Sistemi’nin soğuk ve ücra dış kısımlarına fışkırarak burada diğer parçalarla bir araya geldi ve kuyrukluyıldızları oluşturdu.

 

GALAKSİ ÇARPIŞMASI

Bir kara delikten daha korkutucu ne olabilir ? Okyanusta birbirinin etrafında yavaşça daireler çizen köpekbalıkları misali iki kara delik düşün.Galaksiler çarpıştığında çift kara delik oluşur.Neden çift diye düşünebilirsin.Çünkü dev galaksilerin küçük galaksileri yediği bilinir ve kimi zaman üç galaksi birbirine çarparak devasa büyüklükte bir galaksi meydana getirir.

 

Content Protection by DMCA.com

Okudunuz Bitti, Peki Ne Düşünüyorsunuz?